zero waste
Krokiety ziemniaczane z mięsem
Krokietki z mięsem (1900)

Krokiety ziemniaczane z mięsem to idealny przepis na wykorzystanie resztek z obiadu. Można do nich użyć dowolnego pieczonego mięsa. Ziemniaki natomiast powinny być mączyste, zbyt wodniste odmiany będą wymagały dodatku dużej ilości mąki.
SKŁADNIKI:
400 g ziemniaków
100 g pieczeni
2 jajka
mąka pszenna
1 łyżka masła
sól, pieprz
bułka tarta
Ziemniaki ugotuj w łupinach, obierz, przepuść przez praskę do ziemniaków. Możesz również użyć ugotowanych ziemniaków z poprzedniego dnia.
Pieczeń drobno posiekaj, razem z 1 jajkiem i rozpuszczonym masłem dodaj do ziemniaków. Dopraw solą i pieprzem.
Dodaj tyle mąki, aby ciasto dało się formować na kształt podłużnych krokietów (ilość mąki zależy od rodzaju ziemniaków).
Panieruj krokiety w jajku i bułce tartej (lub w samej bułce, jeśli ciasto jest klejące). Smaż na dużej ilości tłuszczu.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)

„Kucharka litewska…”, Wincenta Zawadzka, 1900
spróbuj również:
![]() |
![]() |
![]() |
Kotlety z jarzyn z zupy
Sznycle jarzynowe (1931)
Kotlety z jarzyn pozostałych z gotowania zupy to idealny przykład, że nasze prababki doskonale rozumiały ideę zero waste. Dobrze doprawione, z dodatkiem gotowanego jajka z powodzeniem mogą zastąpić mięso. Autorka radzi podawać je z sosem kaparowym, chrzanowym lub cebulowym i ziemniakami.
SKŁADNIKI (na 8 kotletów):
300 g gotowanych jarzyn z zupy (u mnie marchewka, pietruszka, seler i cebula)
1 mała cebula surowa
1 jajko gotowane
1 jajko surowe M
70 g tartej bułki
1 ząbek czosnku
świeża natka pietruszki i koperek
sól, pieprz
1 łyżka masła
olej do smażenia
Gotowane warzywa zmiel w maszynce do mięsa (najlepiej)/ zetrzyj na tarce/ przepuść przez praskę do ziemniaków/ zblenduj (w ostateczności). Gotowane jajko posiekaj drobno, dodaj do warzyw.
Surową cebulę drobno posiekaj i zeszklij na maśle, dodaj do warzyw razem z posiekaną zieleniną.
Dodaj bułkę tartą, surowe jajko, ząbek czosnku przeciśnięty przez praskę, sól i pieprz. Wymieszaj. Jeśli masa jest zbyt rzadka do formowania krokietów, dodaj więcej bułki (ale tylko tyle, żeby dało się formować kotlety, nie więcej).
Uformuj niewielkie kotleciki, smaż na rozgrzanym oleju, dopóki się nie przyrumienią. Podawaj z sosami i ziemniakami.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)

„Jak gotować. Praktyczny podręcznik kucharstwa (…)” , Maria Disslowa, 1931
Spróbuj również:
![]() |
![]() |
![]() |
Pudding z rogalików i jabłek
Wypiekanka z bułki i jabłek (1925)

Desery na bazie czerstwego pieczywa, które dziś nazwalibyśmy puddingiem chlebowym, były sto lat temu popularnym sposobem na wykorzystanie starego chleba, rogali lub bułek. Dodawano do nich rodzynki, orzechy lub owoce. Zazwyczaj kromki chleba zapiekało się polane masą mleczno-jajeczną, w tym przepisie jednak namoczone w mleku rogaliki są zmiksowane z pozostałymi składnikami. W efekcie zyskujemy pyszne, wilgotne ciasto.
Tym razem oryginalny przepis potraktowałam jako punkt wyjścia i zmieniłam nieco proporcje składników, bo zdaje się, że w przepisie z 1925 roku są błędy.
SKŁADNIKI (na małą tortownicę):
2 czerstwe rogale (nie croissanty)
50 g masła
2 jajka
szklanka mleka
50 g cukru
2 średnie jabłka
Rogale pokrój na kromki, włóż do miski i zalej mlekiem, co jakiś czas mieszając, by wszystkie były pokryte mlekiem.
Oddziel żółtka od białek. Białka ubij na pianę, żółtka zmiksuj z masłem i cukrem.
Jabłka obierz ze skórki i zetrzyj na tarce na dużych oczkach.
Do żółtek dodaj rogale, zblenduj (nie musi być koniecznie na gładką masę). Dodaj jabłka, wymieszaj. Na końcu delikatnie wmieszaj ubite białka.
Do tortownicy wysmarowanej masłem i wysypanej bułką tartą przełóż ciasto. Piecz w 180 stopniach 40 minut (do suchego patyczka).
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Polska kuchnia. Gotować… lecz co?”, Skawina 1925
Spróbuj również:
![]() |
![]() |
![]() |
Sałatka ziemniaczana z mięsem
Sałata ziemniaczana z kwaśną śmietaną (1930)
Sałatka ziemniaczana to klasyka, która do dziś święci triumfy na rodzinnych imprezach. Maria Gruszecka do gotowanych ziemniaków dodaje jednak nietypowe dodatki: korniszony, pozostałości pieczeni i anchovies, w tamtym czasie bardzo popularne i chętnie zestawiane z mięsem. Trzeba przyznać, że ta nowa (choć stara) odsłona sałatki ziemniaczanej jest bardzo udana.
SKŁADNIKI:
200 g ugotowanych ziemniaków
100 g jabłka
100 g korniszonów
100 g pieczeni cielęcej (lub resztek innej pieczeni)
2 fileciki anchovies
2 łyżki śmietany 18%
łyżeczka octu lub łyżka musztardy francuskiej
sól, pieprz
Ziemniaki, jabłka, mięso i korniszony pokroić w kostkę o tej samej wielkości. Anchovies drobno posiekać. Wszystkie składniki wymieszać ze śmietaną, przyprawami i octem lub musztardą. Podawać schłodzone.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„366 obiadów. praktyczna książka kucharska”, Maria Gruszecka, 1930
Spróbuj również:
![]() |
![]() |
![]() |
Bułki nadziewane mięsem
Grzanki z bułki z mięsnym siekaniem i parmezanem (1900)
W dawnej polskiej kuchni przywiązywano dużą wagę do niemarnowania jedzenia. W starych książkach kucharskich można znaleźć wiele przepisów na dania wykorzystujące resztki pieczywa czy mięsa, a to jeden z nich. Chrupiące bułki faszerowane resztkami pieczeni zapieczone z parmezanem to wspaniały pomysł na sycącą przekąskę czy kolację.
SKŁADNIKI (na 4 bułki):
4 duże kajzerki
150 g resztek pieczeni
1 cebula
1 jajko
2 łyżki śmietany 18%
2 łyżki tartego parmezanu
sól, pieprz
Odkrój czubek bułek. Z dolnej części wyjmij miękisz.
Cebulę drobno posiekaj, zeszklij na maśle lub oleju. Resztki pieczeni również posiekaj i dodaj do cebuli. Smaż przez dwie-trzy minuty.
Do miski włóż mięso z cebulą, jajko, śmietanę i miękisz z bułek. Dopraw solą i pieprzem, wymieszaj, następnie nałóż do wydrążonych bułek.
Wstaw bułki (tylko nadziewane części) do piekarnika nagrzanego do 180 stopni na 20 minut. Po tym czasie posyp wierzch tartym parmezanem, przykryj je odciętymi czapeczkami i zapiekaj kolejne 10 minut.
Najlepiej smakują na ciepło.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Kucharka litewska : zawierająca: przepisy gruntowne i jasne, własnem doświadczeniem sprawdzone, sporządzania smacznych, wykwintnych, tanich i prostych rozmaitych rodzajów potraw tak mięsnych, jak i postnych […] z przydaniem na początku książki dokładnej dyspozycji stołu”, Wincenta Zawadzka, 1900
Spróbuj również:
![]() |
![]() |
![]() |















