śliwki
Puszysty omlet ze śliwkami
Grzybek ze śliwkami (1861)
Grzybkiem dawniej nazywano puszysty omlet – tak puchaty, że przypominał kapelusz grzyba. Wspaniale smakuje z samym cukrem, ale można go również wzbogacić o inne dodatki, takie jak świeże owoce. Grzybek ze słodkimi, dojrzałymi, jesiennymi śliwkami jest tak smaczny, że nie wymaga nawet słodzenia. Najlepiej jeść go na ciepło.
SKŁADNIKI:
12 czubatych łyżek mąki pszennej
6 jaj
300 ml mleka
szczypta soli
śliwki węgierki
masło do smażenia
cukier puder do posypania
Zmiksuj mąkę z 2 całymi jajami, 4 żółtkami , szczyptą soli i mlekiem.
Pozostałe 4 białka ubij na sztywną pianę. Wmieszaj delikatnie szpatułką do reszty ciasta.
Śliwki umyj, wyjmij pestki, podziel na połówki.
Na patelnię z rozgrzanym masłem wlej łyżkę wazową ciasta, połóż na nim śliwki i przykryj kolejną łyżką ciasta. Smaż omlet z dwóch stron, posyp cukrem pudrem.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Kucharz polski jaki być powinien. Książka podręczna dla ekonomiczno-troskliwych gospodyń”, Bronisława Leśniewska, 1861.
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Schab w sosie śliwkowym
Pieczeń wieprzowa lub dzika w sosie śliwkowym (1913)
Marynowanie mięsa, zwłaszcza w czymś kwaśnym (occie lub soku z cytryny) zmiękcza je, przez co pieczeń jest bardziej krucha i soczysta oraz potrzebuje dużo mniej czasu do upieczenia. Marynata w poniższym przepisie jest pełna aromatu i smaku, a mięso po upieczeniu rozpływa się w ustach (nie jest w ogóle kwaskowate). Glazura z powideł śliwkowych nadaje pieczeni przyjemnej słodyczy. Ten przepis również sprawdzi się w przypadku dziczyzny lub szynki.
SKŁADNIKI:
600 g schabu bez kości
kilka łyżek powideł śliwkowych
sól, pieprz
na marynatę:
3 średnie cebule
250 ml czerwonego wytrawnego wina
sok z 3 cytryn
1 marchewka
1 mała pietruszka
po 0,5 łyżeczki tymianku i estragonu
po 3 ziarna jałowca i ziela angielskiego
2 liście laurowe
Marchewkę i pietruszkę pokrój w plastry, cebulę w piórka. Wymieszaj z pozostałymi składnikami marynaty.
Mięso posól i popieprz z każdej strony, włóż do szklanego naczynia, zalej marynatą (musi je przykryć) i przykryj pokrywką. Pozostaw w lodówce 2-5 dni.
Po tym czasie przełóż mięso z marynatą do naczynia żaroodpornego – tym razem marynata powinna być na dnie naczynia, nie przykrywać mięsa. Na wierzchu rozprowadź grubą warstwę powideł śliwkowych. Piecz 45-60 minut w temperaturze 180 stopni w przykrytym naczyniu.
Pozostały po pieczeniu sos przełóż do sosjerki (możesz zblendować cebulę z marynaty, by go zagęścić). Pieczeń podawaj z ryżem ugotowanym na sypko.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Jak gotować. Praktyczny podręcznik kucharstwa (…)” , Maria Disslowa, 1931
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Ucierane ciasto ze śliwkami
Wyborowy kruchy placek z owocami (1948)
Wbrew oryginalnemu tytułowi ciasto z tego przepisu wcale nie kruchym plackiem, ale miękkim, puszystym ciastem przypominającym w smaku biszkopt. Szybkie ucierane, bez proszku, sody czy drożdży.
SKŁADNIKI (na małą tortownicę):
140 g masła 82%
140 g mąki pszennej
140 g cukru
2 jajka
świeże śliwki
Jajka utrzyj z cukrem na puszysty krem, dodaj miękkie masło, ucieraj do połączenia składników. Dodaj mąkę, zmiksuj dokładnie.
Przełóż ciasto na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia.
Śliwki umyj, wypestkuj, przekrój na pół. Połówki owoców połóż na cieśnie skórką do dołu.
Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 stopni. Piecz 45-50 minut (do suchego patyczka).
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Ciasta, ciastka, ciasteczka”, M. Huvert, Łódź 1948
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Tarta z powidłami śliwkowymi
Mazurek kruchy z marmeladą śliwkową (1900)
Choć oryginalny przepis na to ciasto można znaleźć w dziale z mazurkami, bardziej przypomina tradycyjną kruchą tartę. Do nadzienia można użyć dowolnych powideł, chociaż akurat śliwkowe (najlepiej własnej roboty) świetnie pasują – są gęste i podczas pieczenia nie wsiąkają w ciasto. Jeśli lubicie słodkie ciasta, dodajcie więcej cukru, tarta według tego przepisu nie jest bardzo słodka, osłodą są powidła (dla mnie te proporcje są idealne).
SKŁADNIKI:
320 g mąki pszennej
130 g cukru
100 g masła w temperaturze pokojowej
2 jajka
1 żółtko
2 łyżki śmietany 18%
250 g powideł śliwkowych
łyżka płatków migdałowych
Wymieszaj mąkę i cukier. Dodaj pokrojone w niewielkie kawałki masło, śmietanę i 2 jajka. Zagniataj ciasto dłońmi, dopóki nie będzie jednolite i sprężyste.
Odłóż 1/3 ciasta, resztę rozwałkuj i wyłóż dno i boki formy do tarty lub tortownicy wysmarowanej masłem i wysypanej mąką.
Na ciasto przełóż powidła.
Resztę ciasta rozwałkuj. Możesz wycinać z niego paski, by na wierzchu tarty zrobić kratkę, albo inne dowolne kształty. Ozdób nimi wierzch tarty, następnie za pomocą pędzelka posmaruj ozdoby i brzegi tarty rozkłóconym żółtkiem. Na koniec posyp tartę płatkami migdałów.
Wstaw tartę do piekarnika nagrzanego na 180 stopni. Piecz 35-40 minut. Podawaj schłodzoną.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Kucharka litewska (…)”, Wincenta Zawadzka, 1900
Wpis powstał we współpracy z Villa Italia. Ta piękna zastawa ze zdjęcia to część serii Roslin.
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Fasolka szparagowa z suszonymi śliwkami
Zielona fasolka ze smażonemi śliwkami (1898)
Suszone śliwki w kuchni staropolskiej odgrywały dużą rolę, o czym świadczy ogromna ilość i rozmaitość przepisów z tymi owocami. Dodawano je nie tylko do deserów i kompotów – robiono z nich zupę, gotowano z kaszą, kapustą, pieczono z mięsem. Każda gospodyni powinna była mieć suszone śliwki w swojej spiżarni.
SKŁADNIKI (dla dwóch osób):
garść fasolki szparagowej
10 suszonych śliwek
sól
masło
Fasolkę umyć, odciąć końcówki, pokroić na mniejsze kawałki i ugotować w osolonej wodzie do miękkości.
Śliwki namoczyć w wodzie przez kilka godzin lub nienamoczone gotować parę minut do miękkości.
Na patelni rozpuścić masło. Włożyć odcedzoną fasolkę i odcedzone, pokrojone na mniejsze kawałki śliwki. Smażyć, dopóki smaki się nie przenikną, a fasolka lekko przyrumieni.
Podawać na ciepło jako jarzynę.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Jarska kuchnia zawierająca wypróbowane przepisy przyrządzania smacznych a zdrowych potraw roślinnych”, Maria Czarnowska, 1898
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Drożdżówki ze śliwkami
Knysze ze śliwkami węgierskiemi (1861)
Knysz to danie kuchni wschodniej – drożdżowy pieróg lub bułka z różnymi, przeważnie wytrawnymi nadzieniami: ziemniakami, kapustą, grzybami, twarogiem. W słowniku Gołębiowskiego z 1830 roku i Glogera z 1900 roku knysz definiuje się jako okrągły pieróg nadziewany cebulą. Poniższy przepis pochodzi z książki kucharskiej z 1961 roku i nie wpisuje się w te definicje, ponieważ jest nadziewany śliwkami węgierkami i podawany na słodko.
SKŁADNIKI:
125 g masła
4 żółtka
2 jajka
125 ml śmietany 30%
30 g świeżych drożdży
350 g mąki
12o g cukru
20 śliwek węgierek
Masło ubić z jajkami, żółtkami i cukrem na puszysty krem.
Drożdże rozpuścić w śmietanie, dodać do masy, zmiksować. Na koniec stopniowo dodawać mąkę, wyrabiać długo, aż ciasto zacznie odklejać się od miski.
Z ciasta formować małe spłaszczone bułeczki, w odstępach ułożyć je na blaszce, przykryć ściereczką i poczekać, aż urosną (ok. godzinę).
Śliwki umyć, przekroić na połówki. Po dwie połówki położyć na wierzchu każdej bułki (skórką do dołu). Posypać cukrem lub kruszonką.
Piec 30 minut w 180 stopniach.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Kucharz polski jaki być powinien. Książka podręczna dla ekonomiczno-troskliwych gospodyń”, Bronisława Leśniewska, 1861.
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Knedle ze śliwkami
Pierogi z kartofli ze śliwkami (1917)
Zrobienie knedli często przeraża czasochłonnością i poziomem trudności. Podobno trzeba również znaleźć idealne ziemniaki, według jednych żółte, według innych mączyste i białe. Moim zdaniem to nie ziemniaki muszą być idealne, a przepis. W „Kuchni polsko-amerykańskiej” znalazłam przepis, dzięki któremu robienie knedli mnie nie przeraża. Mając już ugotowane ziemniaki, zrobienie ciasta i utoczenie kul naziewanych śliwką zajmie dwadzieścia minut.
SKŁADNIKI
2 kg ziemniaków
3 żółtka
500 g mąki
małe śliwki
masło i opcjonalnie bułka do polania
Ziemniaki obrać, ugotować do miękkości. Odcedzić i przecisnąć przez praskę.
Do pure dodać żółtka, szczyptę soli i mąkę. Zagnieść ciasto.
Śliwki naciąć, wyjąć pestki.
Dłońmi zwilżonymi olejem nabierać porcję ciasta, zrobić placuszek, położyć na środku wydrylowaną śliwkę (można ją posłodzić). Zawinąć i zrobić okrągłą kluskę.
Knedle wrzucać do gotującej się wody. Gotować ok. 7 minut.
Podawać gorące, polane masłem, bułką tartą lub śmietaną.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
Kuchnia polsko-amerykańska. Jedyna odpowiednia książka kucharska dla gospodyń polskich w Ameryce, A.J. Kamionka, 1917
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Omlet ze śliwkami
(1898)
Omlet to danie znane w Polsce od wieków. Jego podstawowym składnikiem są jajka. Najczęściej przyrządza się go z piany z białek, zmieszanej z żółtkami i mąką. W starych książkach kucharskich nazwa „omlet” często stosowana jest wymiennie z „plackiem” i „blinem”. Potrawę z tego przepisu dziś nazwalibyśmy naleśnikiem, tyle że grubszym i pożywniejszym. Przyrządzenie jej zajmuje kilka minut, a śliwki można zastąpić innymi sezonowymi owocami.
SKŁADNIKI:
2 jajka
30 g mleka
50 g mąki pszennej
4 nieduże śliwki węgierki
masło do smażenia
cukier puder do podania
Jajka zmiksować z mąką i mlekiem. Śliwki umyć i pokroić na mniejsze kawałki.
Na patelni rozpuścić masło. Wylać połowę ciasta. Gdy ciasto nieco się przypiecze, położyć na wierzch śliwki i przykryć pozostałym ciastem.
Gdy spód jest gotowy, a wierzch lekko ścięty, przekręcić omlet na drugą stronę i smażyć do zarumienienia. Podawać ciepły, posypany cukrem pudrem.
stary przepis oryginalny (www.polona.pl)
„Jarska kuchnia zawierająca wypróbowane przepisy przyrządzania smacznych a zdrowych potraw roślinnych”, Maria Czarnowska, 1898
Spróbuj również:
 |
 |
 |
Cesarski omlet Keiserschmarrn ze śliwkami
Grzybek, czyli „Keiser-Schmarren” (1913)
Ten omlet to tradycyjna austriacka potrawa, powstała w czasach cesarza Franciszka Józefa I. Po niemiecku „Keiser” to właśnie cesarz, a „Schmarrn” oznacza śmieci. Istnieje kilka legend dotyczących powstania omletu carskiego, moim zdaniem najbardziej prawdopodobna jest ta, że puszysty omlet z rodzynkami był ulubionym przysmakiem cesarza. Wiadomo – przewrócenie omletu na drugą stronę nie jest proste, często się rwie, a cesarz musiał dostać idealnie okrągły egzemplarz. Te porwane traktowano jak śmieci i oddawano służbie, która je uwielbiała i rozpowszechniła.
Tradycyjny Keiserschmarrn zawiera rodzynki, ale Ochorowicz-Monatowa podaje również wersję z owocami – wiśniami, czereśniami lub śliwkami. Świeże owoce świetnie przełamują smak gąbczastego ciasta, stanowiąc najlepszy dodatek.
SKŁADNIKI (na porcję dla 2 głodnych osób):
1 łyżka stopionego masła
250 ml mleka
2 łyżeczki cukru
5 jajek
125 g mąki
6-8 świeżych śliwek
cukier puder do podania
Oddzielić żółtka od białek. Białka ubić na pianę. Żółtka zmiksować z mąką, mlekiem, masłem i cukrem.
Śliwki pokroić ze skórka na mniejsze kawałki, wrzucić do masy z żółtkami, wymieszać.
Do ciasta delikatnie dodać ubite białka, ostrożnie wymieszać.
Ciasto wylać na blachę, wstawić do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni na 15-20 minut (aż będzie rumiany). Omlet cesarki można również usmażyć na patelni (z podanej porcji wyjdą ok. 4 omlety), ostrożnie przekręcając na drugą stronę (jak to zrobić pisałam tu).
Gotowy Keiserschmarrn podzielić widelcem na mniejsze kawałki, posypać cukrem pudrem. Najlepszy jest na ciepło.
oryginalny stary przepis (źródło: www.polona.pl)
„Uniwersalna książka kucharska”, Maria Ochorowicz-Monatowa, 1913
Spróbuj również:
 |
|
|